Czy klucz do długowieczności został odkryty? Jak połączenie glicyny i NAC (GlyNAC) może wpływać na markery starzenia i stanów zapalnych.

Proces starzenia się organizmu kojarzy nam się z nieuchronnym spadkiem sił witalnych, bólami stawów, pogorszeniem kondycji fizycznej oraz narastającym w ciele przewlekłym stanem zapalnym. Choć genetyka odgrywa tu znaczącą rolę, naukowcy coraz śmielej udowadniają, że na wiele aspektów starzenia mamy realny wpływ.

Przełomowe badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie (The Journals of Gerontology: Series A) rzucają nowe światło na to, jak możemy wspomagać nasze komórki. Okazuje się, że suplementacja takim duetem, jak GlyNAC (glicyna + N-acetylocysteina) może nie tylko spowolnić, ale nawet częściowo odwrócić wybrane parametry u osób starszych.

Co kryje się za skrótem GlyNAC?

To połączenie dwóch aminokwasów: glicyny oraz N-acetylocysteiny (NAC). Dlaczego akurat taka kombinacja budzi tak wielkie emocje w świecie medycyny przeciwstarzeniowej (anti-aging)?

Z wiekiem w ludzkim organizmie drastycznie spada poziom glutationu (GSH), najważniejszego, wewnątrzkomórkowego antyoksydantu. Glutation stoi na straży ochrony naszych komórek przed uszkodzeniami wywołanymi przez stres oksydacyjny. Niestety, same cząsteczki glutationu przyjęte doustnie wchłaniają się słabo. Organizm musi go syntetyzować samodzielnie wewnątrz komórek, a do tego potrzebuje trzech budulców: cysteiny, glutaminianu i glicyny.

Produkcja cysteiny i glicyny oraz synteza glutationu wraz z wiekiem maleją. Suplementując NAC (jako bezpieczne źródło cysteiny) oraz glicynę, dostarczamy komórkom brakujących „puzzli”.

Co wykazało badanie? Metodologia i wyniki

W randomizowanym badaniu klinicznym przeprowadzonym przez zespół dr. Rajagopala V. Sekhara z Baylor College of Medicine analizowano dwie grupy: osoby młodsze oraz zdrowe osoby w wieku 61–80 lat. Druga grupa została podzielona na dwie podgrupy:

• jedna przez 16 tygodni otrzymywała suplement GlyNAC, 
• druga natomiast placebo (alaninę).

Wyniki przerosły oczekiwania badaczy i pokazały, iż 16-tygodniowa suplementacja GlyNAC u osób starszych doprowadziła do widocznej poprawy w kluczowych obszarach zdrowotnych:

Odbudowa poziomu glutationu: przed rozpoczęciem interwencji stężenie glutationu w krwinkach czerwonych u osób 61-80 lat było niższe aż o ok. 70%, w porównaniu do grupy ludzi młodych. U osób starszych przyjmujących GlyNAC stężenie tego kluczowego antyoksydantu (zarówno w krwinkach czerwonych, jak i w mięśniach szkieletowych) wzrosło ponad dwukrotnie, osiągając wartości zbliżone do poziomów obserwowanych u ludzi młodych. W grupie placebo nie zaobserwowano żadnej poprawy.

Redukcja stresu oksydacyjnego i uszkodzeń: badanie monitorowało wskaźniki uszkodzeń komórkowych

• – substancje reagujące z kwasem tiobarbiturowym (TBARS) 
• – izoprostany F2 (F2-isoprostanes). 

Po 2 tygodniach suplementacji GlyNAC odnotowano spadek poziomów TBARS o 42% oraz F2-izoprostanów o 44%. Po pełnych 16 tygodniach spadek ten pogłębił się do aż 72%, w przypadku obu wskaźników, sprowadzając je do bezpiecznych norm notowanych u dwudziestolatków. 

Walka z dysfunkcją mitochondriów: analiza biopsji mięśniowych wykazała, że GlyNAC wpłynął na uszkodzoną regulację molekularną mitochondriów. Przywrócenie prawidłowego poziomu wewnątrzkomórkowego glutationu pozwoliło mitochondriom na odzyskanie pełnej wydolności w zakresie skutecznego spalania kwasów tłuszczowych oraz efektywnej produkcji energii komórkowej (ATP). 

Spadek poziomu stanów zapalnych i insulinooporności: suplementacja GlyNAC doprowadziła do istotnego złagodzenia markerów prozapalnych (takich jak cytokiny zapalne, m.in. IL-6) oraz obniżenia wskaźnika insulinooporności (HOMA-IR). Dodatkowo odnotowano poprawę funkcji śródbłonka naczyń krwionośnych (m.in. spadek markerów takich jak sVCAM-1), czyli na lepszą elastyczność naczyń. 

Poprawa sprawności fizycznej: po 16 tygodniach w grupie 61-80 lat,  przyjmującej GlyNAC odnotowano istotną poprawę w zakresie siły mięśniowej (m.in. siły uścisku dłoni), wzrost prędkości chodzenia (gait speed) oraz wyższą wydolność tlenową w teście 6-minutowego marszu. Kuracja przyniosła również wymierne korzyści w postaci zmniejszenia obwodu talii, redukcji tkanki tłuszczowej oraz obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. 

Ważny wniosek: co ciekawe, kiedy w ramach wcześniejszych lub powiązanych obserwacji przerywano suplementację, korzystne efekty zaczynały zanikać. Oznacza to, że GlyNAC wspiera organizm „tu i teraz”, walcząc z ciągłymi procesami degeneracyjnymi.

Dlaczego to ważne dla każdego z nas?

Starzenie się organizmu nie jest jednolitym procesem, składa się na nie tzw. kaskada defektów starczych: spadek energii komórkowej, narastający stan zapalny, sztywność naczyń krwionośnych oraz utrata masy mięśniowej (sarkopenia).

Tradycyjne podejście medyczne skupia się najczęściej na leczeniu poszczególnych schorzeń z osobna (np. nadciśnienia, insulinooporności czy bólów stawów na tle zapalnym). Badanie nad GlyNAC pokazuje jednak zupełnie nowe podejście: uderzenie w źródło problemu, czyli deficyt antyoksydacyjny i dysfunkcję mitochondriów na poziomie komórkowym. Poprawiając te dwa parametry, domino zaczyna przewracać się we właściwą stronę, poprawiając ogólne parametry metaboliczne i fizyczne.

Troska o układ antyoksydacyjny naszego organizmu i dbałość o prawidłową syntezę glutationu to jeden z najpotężniejszych fundamentów medycyny stylu życia, który może zadecydować o tym, w jakiej formie spędzimy jesień naszego życia.

Źródło naukowe:Kumar P, Liu C, Suliburk J, et al. Supplementing Glycine and N-Acetylcysteine (GlyNAC) in Older Adults Improves Glutathione Deficiency, Oxidative Stress, Mitochondrial Dysfunction, Inflammation, Physical Function, and Aging Hallmarks: A Randomized Clinical Trial. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2023;78(1):75-89.