Potas jest jednym z kluczowych elektrolitów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Odgrywa fundamentalną rolę w utrzymaniu równowagi wodno-elektrolitowej oraz prawidłowego ciśnienia osmotycznego komórek. Jako główny kation wewnątrzkomórkowy, potas odpowiada za stabilność środowiska komórkowego i właściwe warunki dla przebiegu procesów metabolicznych.

Potas ma istotne znaczenie dla prawidłowej pracy mięśni, w tym mięśnia sercowego. Uczestniczy w przewodzeniu impulsów nerwowych oraz w mechanizmie skurczu i rozkurczu mięśni, co warunkuje sprawność układu nerwowo-mięśniowego. Odpowiedni poziom potasu wspiera utrzymanie prawidłowego rytmu serca i pomaga zapobiegać zaburzeniom przewodnictwa nerwowego.

Ponadto potas bierze udział w regulacji ciśnienia krwi, wspierając prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Działa antagonistycznie do sodu, pomagając w utrzymaniu właściwej gospodarki elektrolitowej i wspierając usuwanie nadmiaru sodu z organizmu. Potas wpływa na równowagę kwasowo-zasadową oraz wspomaga funkcjonowanie enzymów odpowiedzialnych za przemiany energetyczne.

Odpowiednia podaż potasu jest szczególnie ważna w stanach zwiększonego zapotrzebowania, takich jak intensywny wysiłek fizyczny, stres, nadmierna potliwość czy stosowanie diet ubogich w warzywa i owoce. Utrzymanie prawidłowego poziomu potasu wspiera ogólną wydolność organizmu, pomaga redukować uczucie zmęczenia i sprzyja zachowaniu prawidłowych funkcji komórek.

Glukonian potasu to sól potasu i kwasu glukonowego (pochodnej glukozy), zawierający średnio ok. 16-17% jonów potasu (K⁺).

Glukonian potasu jest formą organiczną potasu, dobrze tolerowaną przez żołądek, łagodniejszą niż chlorek potasu. Glukonian może być stosowany w przypadku wrażliwego żołądka. 

W przypadku dużych deficytów potasu i w konieczności stosowania w dłuższym okresie glukonian jest najlepszą formą do długotrwałej suplementacji.

Potasu nie wolno łączyć z:

• niektórymi lekami (spironolakton, eplerenon, amiloryd, triamteren) – może to grozić groźnym wzrostem potasu, a w konsekwencji arytmią,
• lekami na nadciśnienie i serce (bez kontroli lekarza): inhibitorami ACE (np. ramipryl, enalapryl), sartanami (np. losartan, telmisartan), niektórymi beta-blokerami ponieważ zmniejszają wydalanie potasu przez nerki,
• w przypadku chorób nerek: niewydolności nerek, kamicy nerkowej (niektóre typy), zmniejszonej filtracji (eGFR ↓).

W przypadku przedawkowania potasu, należy zgłosić się do lekarza jeśli wystąpią następujące skutki:

• kołatanie serca
• osłabienie mięśni
• mrowienie
• nudności
• uczucie „przeskakiwania” serca.

Zjawisko “ukrytego potasu” oznacza potas, którego nie kojarzymy z dietą bogatą w potas, a który może być dostarczany nieświadomie, często w dużych ilościach.

Gdzie „ukrywa się” potas?

• zamienniki soli kuchennej – często zamiast NaCl zawierają chlorek potasu (KCl), 1 łyżeczka może zawierać nawet 2000-2500 mg potasu, bardzo łatwo przedawkować, zwłaszcza przy chorobach nerek lub lekach na ciśnienie.
• elektrolity i napoje „sportowe” – kilka porcji dziennie może dostarczyć dużą dawkę potasu.
• przetwory pomidorowe: koncentrat, passata, suszone pomidory to potas zagęszczony w małej objętości.
• żywność wysokoprzetworzona:

1. E508 – chlorek potasu
2. E340 – fosforan potasu
3. E202 – sorbinian potasu
4. E450–E452 – difosforany/polifosforany potasu

• wędliny, sery topione, dania gotowe
• „Fit”, „low sodium”, „bez soli” – sól sodowa zastąpiona potasem.

Wchłanialność potasu (K) w organizmie to proces zależny od kilku istotnych czynników, w tym formy chemicznej potasu, stanu przewodu pokarmowego oraz równowagi innych elektrolitów. Potas jest niezbędnym minerałem, pełniącym kluczową rolę w przewodnictwie nerwowym, pracy mięśni (w tym mięśnia sercowego), utrzymaniu równowagi wodno-elektrolitowej oraz regulacji ciśnienia krwi.

Forma chemiczna potasu ma istotne znaczenie dla jego przyswajalności:

• Glukonian, cytrynian, asparaginian, mleczan potasu – organiczne formy potasu, charakteryzujące się dobrą biodostępnością i łagodnym działaniem na układ trawienny, szczególnie polecane do długotrwałej suplementacji.

Stan zdrowia jelit wpływa na przyswajalność potasu:
zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, przewlekłe biegunki, stany zapalne jelit czy choroby upośledzające wchłanianie mogą prowadzić do zwiększonej utraty potasu i obniżenia jego poziomu w organizmie.